جستجوی مقالات در اینترنت

در بخش دوم از مجموعه مطالب جستجوی علمی به سرویس اسکولار اشاره کردیم. در این بخش نکاتی که رعایت آنها برای رسیدن به نتایج مطلوب در این سرویس گوگل ضروری است را مرور می کنیم. در ادامه سری مطالب جستجوی علمی این بار به موضوعی می پردازیم که دغدغه بسیاری از دانشجویان، اساتید و محققان است.

در نوع دیگر جستجوی علمی در اینترنت هدف جستجوگر یافتن کارهای تحقیقاتی و نتایج جدید به دست آمده در یک زمینه ی تخصصی است. این هدف عموما شخص را به جستجوی مقالات منتشر شده در ژورنال های معتبر علمی رهنمون می شود. برای جستجو در اینگونه منابع موتورهای جستجوی عمومی مانند گوگل، یاهو و بینگجوابگو نیست و برای نیل به نتیجه بهتر می بایست از موتورهای جستجوی تخصصی استفاده کرد. در بخش دوم مطلب به اختصار اشاره شد که در این حالت می توان از سرویس گوگل اسکولار استفاده کرد. اما آیا این تنها سرویس موجود برای جستجوی مقالات است؟ تفاوت آن با سرویس جستجوی معمولی گوگل چیست و چه امکاناتی را در اختیار ما قرار می دهد. در این بخش از مطالب جستجوی علمی می خواهیم به این سوالات پاسخ دهیم.

گوگل اسکولار یکی از سرویس های گوگل است که به طور اختصاصی به یافتن مقالات و منابع علمی می پردازد. به عنوان معرفی کوتاهی توضیحات گوگل در باره این سرویس جستجو را مرور می کنیم:

پژوهشگر گوگل چیست؟
پژوهشگر گوگل روشی ساده برای جستجوی گسترده مطالب علمی در اختیار شما قرار می دهد. شما می توانید از یک مکان به جستجو در میان تعداد زیادی از منابع و رشته ها بپردازید: مقالات مرور شده توسط پژوهشگران دیگر، پایان نامه ها، کتاب ها، خلاصه ها و مقاله ها، از ناشران دانشگاهی، انجمن های تخصصی، مقالات منتشر نشده، دانشگاه ها و دیگر سازمان های علمی. پژوهشگر گوگل به شما کمک می کند تا در دنیای تحقیقات علمی بهترین و مناسبترین تحقیق را به دست آورید.

ویژگیهای پژوهشگر گوگل

• جستجو منابع مختلف از یک مکان مناسب
• یافتن مقالات، خلاصه ها و نقل مطلب
• پیدا کردن مقاله به صورت کامل در کتابخانه یا وب خود
• یادگیری مقالات اصلی در هر قسمتی از تحقیق

مقالات چگونه رتبه بندی می شوند؟
پژوهشگر گوگل تصمیم دارد به روش محققین، مقالات را طبقه بندی نماید، برای این طبقه بندی به مواردی چون متن کامل مقاله، مؤلف، تاریخ انتشار مقاله و تعداد دفعاتی که مقاله در مطالب علمی دیگر استناد شده است توجه دارد. بهترین و مناسب ترین نتایج همیشه در صفحه اول نمایش داده می شود.

با این مقدمه به امکاناتی می پردازیم که پژوهشگر گوگل برای جستجوی مقالات و منابع در اختیار جستجوگر قرار می دهد. این سرویس مقالات منشر شده در اکثر قریب به اتفاق پایگاه های معتبر علمی مانند ساینس دایرکت، وایلی، اشپرینگر، تیلور اند فرانسیس، آی تریپل ای… را نمایه کرده و جستجو می کند.

همانند جستجوی علمی عادی برای جستجوی مقالات نیز کلیدواژه های جستجو اهمیت بسیاری دارند و می بایست با دقت انتخاب شوند. به طور معمول بهترین کلیدواژه ها برای جستجوی مقالات کلماتی هستند که در عنوان یا چکیده مقالات مورد نظر شما بیشترین تعداد تکرار را دارند. خوشبختانه در صورتی که املای کلمه مورد نظر را به صورت اشتباه وارد کنید بانک اطلاعاتی بسیار قوی گوگل به کمک شما می آید و املای صحیح آن را به شما پیشنهاد می دهد.

یکی از ساده ترین و در عین حال مفیدترین قابلیت های قابل دسترس در گوگل اسکولار جستجوی دقیق یک عبارت است. با قرار دادن عبارت جستجو یا بخشی از آن بین دو علامت نقل قول (“) گوگل اسکولار تنها نتایجی را نمایش می دهد که عبارت جستجو شده عینا در آنها تکرار شده باشد. این قابلیت -که تقریبا در تمامی سرویس های گوگل وجود دارد- به خصوص در مواردی که قصد محدود کردن جستجوی انجام شده را داشته باشید یا نتایج جستجوی عادی با نتایج مورد نظر شما ارتباط مناسبی نداشته باشند بسیار مفید است.

مورد دیگری که در هنگام جستجو می تواند مفید باشد استفاده از علامت منفی “-” برای حذف نتایجی است که یک کلمه ی خاص در آنها یافت می شود. به عنوان مثال اگر شما به دنبال کاربردها شبیه سازی مونت کارلو هستید و جستجو با کلیدواژه های مرتبط نتایج بسیاری از کاربردهای این شبیه سازی در مهندسی ژنتیک نشان می دهد، می توانید با استفاده از علامت منفی قبل از واژه ی ژنتیک نتایجی را که این واژه در آنها به کار رفته است حذف کنید.

قابلیت مفید دیگر امکان دیدن ثبت اختراع های مرتبط به همراه مقالات در نتایج است. در صورتی هنگام جستجوی گزینه ی جستجوی ثبت اختراع فعال باشد ثبت اختراع های مرتبط که در سازمان های ثبت اختراع معتبر دنیا ثبت شده اند نیز جستجو  و نمایش داده می شوند. درباره ی ثبت اختراع ها در مطالب بعدی این مجموعه مطالب به تفصیل صحبت خواهد شد.

در صورتی که تنها مقالات علمی مورد نظر شما است بهتر است گزینه ی جستجوی ثبت اختراع را غیرفعال کنید تا نتایج بهتری را مشاهده کنید.

همانطور که در تصویر بالا نیز مشاهده می کنید صفحه ی اصلی گوگل اسکولار بسیار ساده است اما پس از انجام جستجو پارامترهای زیادی برای محدود کردن نتایج جستجو در اختیار شما قرار می گیرد.

در تصویر بالا سه منو با کادر قرمز و شماره گذاری مشخص شده اند (برای بزرگ شدن تصویر روی آن کلیک کنید). منوی یک امکان محدود کردن جستجو به مقالات، مقالات و ثبت اختراع ها، و آرا و احکام دادگاه ها را فراهم می کند. با استفاده از منوی دو می توانید نتایج را به مقالات منتشر شده از یک تاریخ به بعد محدود کنید به عنوان مثال تنظیم کنید تا تنها مقالات منتشر شده بعد از سال ۲۰۰۰ به نمایش درآیند. این مورد به خصوص هنگامی که هدف شما یافتن مقالات جدید است بسیار مفید است. در منوی شماره سه می توانید انتخاب کنید که آیا مقالاتی که تنها اطلاعات موجود از آنها در بانک اطلاعاتی گوگل نام و مشخصات آن است نیز در نتایج نمایش داده شوند یا از نتایج جستجو حذف شوند و تنها نتایجی نمایش داده شوند که حداقل چکیده ی آنها موجود باشد. هنگامی که به دنبال مقاله ای خاص می گردید این آیتم را در حالت پیش فرض (Include Citations) قرار دهید اما هنگامی که به دنبال مطالبی برای مطالعه می گردید غیر فعال کردن این آیتم (At least Summaries) به شما کمک میکند تا تنها مقالاتی را که به احتمال زیاد به صورت آنلاین قالب دسترسی هستند را مشاهده کنید.

نکته ی بسیار مهم دیگری که ممکن است از دید پژوهشگر مخفی بماند این است بعضی از مقالات توسط دانشگاه ها، اشخاص یا ارگان های خاصی به صورت رایگان بر روی اینترنت به اشتراک گذاشته شده اند. در این حالت روبروی چنین نتیجه ای گوگل اسکولار عبارت پی.دی.اف از دانشگاه یا ارگان (PDF] from somewhere]) را نمایش می دهد. به عنوان مثال همانطور که در تصویر بالا با فلش قرمز رنگ علامت گذاری شده است دو مقاله این قابلیت را دارند و برای دریافت آنها کافی است روی لینک پی.دی.اف به نمایش درآمده کلیک کنید. توجه به این نکته ضروری است که ممکن است در این حالت تنها چکیده ی مقاله موجود باشد یا فایل ارائه شده با فایل اصلی مقاله یکی نباشد به عنوان مثال پیش نویس نویسنده ی مقاله باشد. اما در بسیاری از موارد فایل موجود عینا فایل مقاله در ژورنال مورد نظر است و شما می توانید به راحتی و بدون پرداخت هزینه ای به متن کامل مقاله دسترسی پیدا کنید.

هرچند سرویس گوگل اسکولار یکی از قوی ترین و پیشرفته ترین ابزارها برای جستجوی مقالات است اما موتورهای تخخصی بسیاری نیز وجود دارند که این کار را انجام می دهند. در بخش های بعدی به بعضی از این موتورهای جستجو و ویژگی های مهم آنها اشاره خواهیم کرد.

اگر سوال، پیشنهاد یا انتقادی دارید ما را از نظرات ارزشمند خود بی بهره نگذارید. منتظر شما هستیم